Ile kopciuchów zostało w Polsce? Raport CEEB 2026 pokazuje skalę problemu

Ponad 2 mln budynków w Polsce nadal ogrzewanych jest wyłącznie pozaklasowymi źródłami ciepła. Sprawdź najnowszy raport CEEB 2026 i dowiedz się, ile kotłów trzeba jeszcze wymienić.

Wstęp

Jeszcze kilka lat temu wydawało się, że problem tzw. kopciuchów zostanie szybko rozwiązany dzięki programom dofinansowań oraz uchwałom antysmogowym. Najnowsze dane Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) pokazują jednak, że skala wyzwań nadal jest bardzo duża.

Według aktualnych danych w Polsce ponad 2 miliony budynków jednorodzinnych ogrzewanych jest wyłącznie pozaklasowymi źródłami centralnego ogrzewania na paliwa stałe, a niemal 46% domów korzysta wyłącznie z urządzeń na paliwa stałe poniżej klasy 5. Oznacza to, że przed właścicielami nieruchomości wciąż stoi ogromne wyzwanie związane z modernizacją systemów grzewczych.

W tym artykule analizujemy najnowsze dane CEEB, wyjaśniamy, ile kotłów nadal wymaga wymiany, jakie urządzenia dominują w polskich domach oraz jakie rozwiązania mogą je zastąpić.

Najważniejsze liczby z raportu CEEB 2026

Nowy raport Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego pozwala znacznie dokładniej niż wcześniej przeanalizować strukturę ogrzewania w budynkach jednorodzinnych.

Najważniejsze dane są jednoznaczne:

• 2 089 159 budynków (33,17%) ogrzewanych jest wyłącznie pozaklasowymi źródłami c.o. na paliwa stałe.

• 3 568 963 budynki (56,67%) korzystają wyłącznie ze źródeł ciepła na paliwa stałe.

• 2 872 317 budynków (45,61%) wykorzystuje wyłącznie źródła ciepła na paliwa stałe poniżej klasy 5.

• 1 589 567 budynków (25,24%) korzysta wyłącznie z niskoemisyjnych lub bezemisyjnych źródeł ogrzewania.

• 1 056 424 budynki (16,77%) posiadają jednocześnie źródła na paliwa stałe oraz źródła niskoemisyjne lub bezemisyjne.

Już te dane pokazują, że transformacja ogrzewania w Polsce jest procesem rozłożonym na wiele lat.

Co oznacza "kocioł pozaklasowy"?

To jedno z najczęściej wpisywanych pytań w Google.

Kotłem pozaklasowym nazywa się urządzenie, które nie spełnia wymagań norm emisyjnych określonych dla kotłów klasy 3, klasy 4 i klasy 5 zgodnie z normą PN-EN 303-5. W praktyce są to najstarsze kotły na węgiel lub drewno, potocznie określane jako kopciuchy.

Ich charakterystyczne cechy to:

• niska sprawność,

• wysoka emisja pyłów i zanieczyszczeń,

• większe zużycie paliwa,

• brak nowoczesnych systemów sterowania procesem spalania.

To właśnie te urządzenia są w pierwszej kolejności obejmowane obowiązkiem wymiany wynikającym z uchwał antysmogowych obowiązujących w poszczególnych województwach.

Czy naprawdę ponad 2 miliony kopciuchów nadal pracuje w Polsce?

To pytanie wymaga doprecyzowania.

Raport CEEB nie podaje liczby samych urządzeń, lecz liczbę budynków, w których występują określone zestawy źródeł ciepła.

Dlatego poprawniej jest napisać:

Natomiast w bardziej szczegółowym zestawieniu znajduje się informacja, że 1 137 282 budynki posiadają wyłącznie kocioł pozaklasowy, a kolejne setki tysięcy wykorzystują pozaklasowe ogrzewacze lub różne konfiguracje takich urządzeń.

To pokazuje, że problem nadal dotyczy ogromnej części polskich domów jednorodzinnych.

Dlaczego wymiana pieców postępuje wolniej niż zakładano?

Choć programy takie jak Czyste Powietrze umożliwiły modernizację setek tysięcy instalacji grzewczych, dane CEEB pokazują, że tempo zmian nadal nie pozwala na szybkie wyeliminowanie wszystkich przestarzałych urządzeń.

Najczęściej wskazywane przyczyny to:

• wysokie koszty inwestycji,

• konieczność wykonania termomodernizacji przed wymianą źródła ciepła,

• ograniczony dostęp do sieci gazowej w wielu miejscowościach,

• wzrost kosztów materiałów i usług instalacyjnych,

• oczekiwanie właścicieli na kolejne programy wsparcia.

Dodatkowo wielu właścicieli domów odkłada decyzję o modernizacji do momentu, gdy będzie ona wymagana przez lokalne przepisy lub stanie się ekonomicznie uzasadniona.

Ile kotłów niespełniających obecnych norm nadal pracuje w Polsce?

Jednym z największych atutów nowego raportu CEEB jest to, że po raz pierwszy pozwala dokładniej przeanalizować strukturę źródeł ogrzewania w budynkach jednorodzinnych, a nie tylko liczbę zgłoszonych urządzeń. Dzięki temu można ocenić skalę wyzwań związanych z wymianą przestarzałych kotłów.

Z danych wynika, że:

• 2 872 317 budynków (45,61%) korzysta wyłącznie ze źródeł ciepła na paliwa stałe poniżej klasy 5,

• 2 089 159 budynków (33,17%) ogrzewanych jest wyłącznie pozaklasowymi źródłami c.o. na paliwa stałe,

• 776 458 budynków (12,33%) wykorzystuje wyłącznie kotły klasy 3 lub klasy 4,

• jedynie około 607 tys. budynków korzysta wyłącznie z kotłów klasy 5 lub Ecodesign (automatycznych i zasypowych łącznie).

Już te liczby pokazują, że znaczna część polskich domów nadal korzysta z urządzeń, które w kolejnych latach będą sukcesywnie zastępowane nowoczesnymi źródłami ciepła.

Jak wygląda struktura kotłów na paliwa stałe?

Poniższa tabela pokazuje udział poszczególnych grup budynków według klasy urządzeń grzewczych.

Źródło: raport CEEB – struktura budynków jednorodzinnych.

Warto podkreślić, że są to dane dotyczące budynków, a nie liczby samych urządzeń. W jednym domu może znajdować się więcej niż jedno źródło ciepła.

Czy wszystkie te kotły trzeba będzie wymienić?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań.

Odpowiedź brzmi: nie wszystkie od razu.

Obowiązek wymiany zależy przede wszystkim od:

• uchwały antysmogowej obowiązującej w danym województwie,

• klasy urządzenia,

• roku produkcji,

• rodzaju paliwa,

• wyjątków przewidzianych w lokalnych przepisach.

Dlatego nie można wskazać jednej daty obowiązującej dla całej Polski. W wielu województwach obowiązek wymiany kotłów pozaklasowych już obowiązuje, natomiast dla kotłów klasy 3 i 4 przewidziano późniejsze terminy.

Dlaczego kotły klasy 3 i 4 również będą stopniowo znikać?

Jeszcze kilkanaście lat temu kotły klasy 3 i klasy 4 były uznawane za nowoczesne urządzenia. Obecnie standardem dla nowych kotłów na paliwa stałe są jednak urządzenia spełniające wymagania:

• 5 klasy,

• Ecodesign (Ekoprojekt).

To właśnie one osiągają najwyższą sprawność oraz najniższą emisję pyłów i innych zanieczyszczeń.

W wielu województwach uchwały antysmogowe przewidują stopniowe wycofanie również kotłów klasy 3 i 4 w najbliższych latach, dlatego planując modernizację instalacji grzewczej, warto od razu wybierać urządzenia spełniające aktualne wymagania.

Jakie źródła ciepła zastępują stare kotły?

Analiza CEEB pokazuje, że właściciele domów wybierają różne rozwiązania w zależności od charakterystyki budynku i lokalnych warunków.

Najczęściej zastępowane są one przez:

• kotły gazowe,

• pompy ciepła,

• kotły na pellet,

• nowoczesne kotły zgazowujące drewno,

• kotły dwupaliwowe na pellet i drewno.

Każde z tych rozwiązań ma swoje zalety, dlatego wybór powinien być poprzedzony analizą zapotrzebowania na ciepło, kosztów inwestycji oraz planowanych kosztów eksploatacji.

Czy Polska zdąży wymienić wszystkie kopciuchy?

To pytanie coraz częściej pojawia się wśród właścicieli domów jednorodzinnych.

Patrząc na dane CEEB, można stwierdzić, że proces modernizacji postępuje, ale nadal pozostaje ogromnym wyzwaniem. Ponad 2 miliony budynków ogrzewanych wyłącznie pozaklasowymi źródłami ciepła oraz blisko 46% budynków korzystających wyłącznie z urządzeń na paliwa stałe poniżej klasy 5 pokazują, że transformacja ogrzewania będzie rozłożona na wiele kolejnych lat.

Sprawdź, czy Twój kocioł trzeba już wymienić

Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez właścicieli domów jest:

Odpowiedź zależy od:

• województwa, w którym znajduje się budynek,

• rodzaju kotła,

• klasy urządzenia,

• roku jego produkcji,

• zapisów obowiązującej uchwały antysmogowej.

Dlatego przed planowaną modernizacją warto sprawdzić lokalne przepisy oraz termin obowiązujący w Twoim regionie.

Kiedy trzeba wymienić kocioł?

W większości województw obowiązują podobne zasady.

Mapa Polski – terminy wymiany kotłów

Terminy wymiany kotłów różnią się w zależności od województwa oraz rodzaju urządzenia. Aby sprawdzić dokładne przepisy obowiązujące w Twoim regionie, przygotowaliśmy szczegółowe poradniki dla wszystkich 16 województw wraz z terminami wynikającymi z uchwał antysmogowych.

Przykładowe terminy obowiązujące w wybranych województwach

Co grozi za użytkowanie starego kotła?

W przypadku kontroli straży miejskiej lub uprawnionych organów użytkowanie urządzenia niezgodnego z obowiązującą uchwałą antysmogową może skutkować:

• mandatem,

• grzywną orzeczoną przez sąd,

• nakazem dostosowania instalacji do obowiązujących przepisów.

Wysokość sankcji zależy od okoliczności i przepisów stosowanych przez właściwe organy. W praktyce grzywny mogą sięgać nawet 5 000 zł.

Jakie ogrzewanie wybrać zamiast kopciucha?

Jeżeli Twój kocioł wymaga wymiany, warto wybrać urządzenie spełniające aktualne wymagania emisyjne oraz dopasowane do charakterystyki budynku.

Najczęściej wybierane rozwiązania to:

✅ Kotły na pellet – wygodne w obsłudze, automatyczne i spełniające wymagania Ecodesign.

✅ Kotły zgazowujące drewno – wysoka sprawność i możliwość ogrzewania odnawialnym paliwem.

✅ Kotły na pellet i drewno – rozwiązanie dla osób, które chcą korzystać zarówno z automatycznego spalania pelletu, jak i drewna opałowego.

Jeżeli nie wiesz, które rozwiązanie będzie najlepsze, warto wcześniej zapoznać się z naszymi poradnikami:

• Pellet czy gaz – co bardziej się opłaca?

• Pellet czy pompa ciepła – porównanie kosztów

• Koszt ogrzewania domu w 2026 roku

• Program Czyste Powietrze 2026

Podsumowanie

Raport CEEB 2026 nie pozostawia wątpliwości – mimo postępującej modernizacji w Polsce nadal funkcjonują miliony budynków wyposażonych w przestarzałe źródła ciepła. Jednocześnie harmonogram ich wymiany nie jest jednakowy w całym kraju. To właśnie uchwały antysmogowe obowiązujące w poszczególnych województwach decydują o tym, kiedy dany kocioł musi zostać wycofany z eksploatacji.