Wymiana kopciuchów – sprawdź, czy Twój piec lub kocioł podlega obowiązkowej wymianie

Sprawdź, czy Twój piec lub kocioł to kopciuch i czy podlega obowiązkowej wymianie. Poznaj aktualne na 2026 rok terminy wynikające z uchwał antysmogowych, dostępne dotacje oraz konsekwencje braku wymiany starego pieca.

Dlaczego w Polsce likwiduje się kotły bezklasowe?

Likwidacja kotłów bezklasowych to efekt wieloletniej walki ze smogiem i zanieczyszczeniem powietrza. Tzw. kopciuchy charakteryzują się:

• bardzo niską sprawnością spalania,

• wysoką emisją pyłów PM10 i PM2,5,

• emisją rakotwórczego benzo(a)pirenu.

Od 1 lipca 2024 r. w wielu regionach Polski obowiązuje całkowity zakaz użytkowania kotłów niespełniających minimum klasy 3 normy PN-EN 303-5:2012. Od 2026 r. przepisy te są dodatkowo zaostrzane w kolejnych województwach.

Co to jest kopciuch?

Kopciuch to potoczne określenie starego pieca lub kotła na paliwo stałe (węgiel, drewno), który:

• nie posiada klasy emisyjnej lub tabliczki znamionowej,

• nie spełnia norm PN-EN 303-5,

• nie spełnia wymagań Ekoprojektu (Ecodesign).

Użytkowanie takich urządzeń jest obecnie w większości województw nielegalne i grozi mandatem lub karą administracyjną.

Wymiana kopciucha – terminy i obowiązki właścicieli

Jeżeli Twój piec:

• jest bezklasowy,

• ma więcej niż 10 lat,

• nie spełnia norm emisyjnych,

musisz go wymienić zgodnie z terminami określonymi w uchwale antysmogowej właściwej dla Twojego województwa.

Brak wymiany może skutkować:

• mandatem do 500 zł,

• grzywną do 5 000 zł,

• odmową wypłaty dotacji lub ulg.

Uchwały antysmogowe – jak wpływają na wymianę pieca?

Każde województwo w Polsce może posiadać własną uchwałę antysmogową, która określa:

• rodzaje dopuszczonych paliw,

• klasy kotłów dopuszczonych do użytkowania,

• ostateczne terminy likwidacji kopciuchów.

Poniżej znajdziesz zaktualizowane terminy obowiązujące w poszczególnych województwach (stan na 2026 r.).

Terminy wymiany kotłów – województwa

Województwo Małopolskie

• 1 maja 2024 r. – całkowity zakaz użytkowania kotłów bezklasowych

• 1 stycznia 2027 r. – zakaz kotłów klasy 3 i 4

Województwo Śląskie

• 1 stycznia 2026 r. – zakaz użytkowania kotłów niespełniających norm

• 1 stycznia 2028 r. – zakaz kotłów klasy 3 i 4

Województwo Mazowieckie

• 1 stycznia 2023 r. – zakaz kotłów bezklasowych

• 1 stycznia 2028 r. – zakaz kotłów klasy 3 i 4 (poza Warszawą wcześniej)

(Pozostałe województwa – szczegółowe terminy zgodnie z obowiązującymi uchwałami antysmogowymi; zalecana weryfikacja w lokalnym urzędzie gminy lub WFOŚiGW.)

Nowoczesne kotły – Ekoprojekt i realne korzyści

Nowoczesne źródła ciepła spełniające wymagania Ecodesign to m.in.:

• kotły na pellet klasy 5,

• kotły zgazowujące drewno,

• pompy ciepła,

• ogrzewanie gazowe.

Korzyści z wymiany:

• niższe rachunki za ogrzewanie,

• brak kar i kontroli,

• wyższa wartość nieruchomości,

• realna poprawa jakości powietrza.

Dofinansowania na wymianę kopciucha w 2026 roku

W 2026 roku nadal dostępne są programy wsparcia:

🔹 Czyste Powietrze

• dofinansowanie do wymiany kopciucha,

• wsparcie dla pomp ciepła, kotłów na pellet, gazu,

• wysokość dotacji zależna od dochodu.

🔹 Moje Ciepło

• dotacje do pomp ciepła w nowych budynkach.

🔹 Programy gminne

• lokalne dopłaty i ulgi podatkowe.

Alternatywa dla kopciucha – co wybrać?

Najczęściej wybierane rozwiązania:

• kocioł na pellet (Ecodesign),

• kocioł zgazowujący drewno,

• kocioł dwupaliwowy drewno/pellet

• pompa ciepła.

To rozwiązania zgodne z przepisami, ekologiczne i tańsze w eksploatacji w dłuższej perspektywie.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy mogę jeszcze palić w kopciuchu w 2026 roku?

W większości województw – nie.

Czy grozi mi kara za brak wymiany?

Tak, mandaty i grzywny są już egzekwowane.

Czy mogę dostać dotację po terminie?

Nie – dotacje przysługują tylko przed lub w trakcie obowiązującego terminu.